Bizden Haberler
7582 Sayılı Kanun Kapsamında Varlık Barışı
7582 Sayılı Kanun Kapsamında Varlık Barışı
Kapsamlı Soru-Cevap Rehberi
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Geçici 19. Madde ve 1 Seri No.lu Genel Tebliğ çerçevesinde
I. REHBERİN AMACI VE YASAL ÇERÇEVE
1. 2026 yılında yürürlüğe giren yeni Varlık Barışı düzenlemesinin yasal dayanağı nedir?
Yeni Varlık Barışı düzenlemesi, 21.05.2026 tarihli ve 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 10. maddesiyle 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen Geçici 19. maddeye dayanmaktadır.
Kanun, 04.06.2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Uygulamanın usul ve esasları ise 04.07.2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) ile açıklanmıştır.
Dolayısıyla uygulamada iki temel metin birlikte değerlendirilmelidir:
5520 sayılı KVK Geçici 19. madde: Kanuni düzenleme ve temel şartlar.
1 Seri No.lu Genel Tebliğ: Bildirim, değerleme, vergilendirme, kayıt ve inceleme uygulamasının ayrıntıları.
2. Bu düzenleme önceki Varlık Barışı uygulamalarının devamı mıdır?
Hayır. 7582 sayılı Kanun ile KVK'ya eklenen Geçici 19. madde, önceki varlık barışı düzenlemelerinden bağımsız yeni bir kanuni düzenlemedir.
Bu nedenle önceki dönemlerde uygulanan kuralların tamamı 2026 düzenlemesine otomatik olarak taşınamaz. Her işlemde Geçici 19. madde ve bu maddeye ilişkin 1 Seri No.lu Genel Tebliğ esas alınmalıdır.
3. Varlık Barışı'nın temel amacı nedir?
Düzenlemenin temel amacı, gerçek ve tüzel kişilerin belirli varlıklarını Türkiye ekonomisine kazandırmak ve gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye'de bulunmasına rağmen kanuni defterlerinde yer almayan belirli varlıklarını kayıt altına alabilmelerini sağlamaktır.
Düzenleme iki ana grupta imkân sunmaktadır:
Yurt dışında bulunan kapsam dahilindeki varlıkların Türkiye'ye getirilmesi.
Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan kapsam dahilindeki varlıkların bildirilmesi.
Bunun yanında, kanuni şartların yerine getirilmesi halinde bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar yönünden vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmamasına ilişkin koruma öngörülmüştür.
4. Varlık Barışı bütün vergi risklerini ortadan kaldırır mı?
Hayır. Varlık Barışı genel bir vergi affı veya bütün dönemleri ve bütün vergi türlerini kapsayan sınırsız bir inceleme muafiyeti değildir.
Düzenlemenin koruması, bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar ve Geçici 19. maddede belirtilen şartlarla sınırlıdır.
Örneğin:
Bildirilen varlıkla bağlantısı bulunmayan kayıt dışı satışlar,
Gerçek olmayan giderler,
Yanlış amortisman uygulamaları,
Hatalı indirim ve istisnalar,
Bildirilen varlık tutarını aşan ve başka nedenlerden kaynaklanan matrah farkları
kendiliğinden koruma kapsamına girmez.
Bu nedenle Varlık Barışı, diğer vergi yükümlülüklerinin yerine geçen bir düzenleme olarak değerlendirilmemelidir.
II. KİMLER YARARLANABİLİR, HANGİ VARLIKLAR BİLDİRİLEBİLİR?
5. Varlık Barışı'ndan kimler yararlanabilir?
Düzenleme kapsamında, şartları taşımak kaydıyla:
Gelir vergisi mükellefi gerçek kişiler,
Kurumlar vergisi mükellefleri,
Serbest meslek erbabı,
Ticari kazanç sahipleri,
Adi ortaklıklar ve şahıs işletmeleriyle ilgili olarak Tebliğde açıklanan kişiler,
Gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişiler
bildirim imkânından yararlanabilir.
Ancak bildirimin kimin adına yapıldığı önemlidir. Bildirimin sağladığı hukuki koruma, kanundaki şartlar çerçevesinde bildirim sahibi bakımından değerlendirilir.
6. Serbest meslek erbabı Varlık Barışı'ndan yararlanabilir mi?
Evet. Serbest meslek erbabı, gelir vergisi mükellefi gerçek kişi olarak düzenlemeden yararlanabilir.
Örneğin bir serbest muhasebeci mali müşavirin veya avukatın Türkiye'de bulunan ve kanuni defter kayıtlarında yer almayan kişisel banka hesabındaki para, diğer şartlar da sağlanıyorsa bildirim konusu yapılabilir.
Ancak şu ayrım önemlidir:
Varlığın kişinin mülkiyetinde olması,
Varlığın mesleki faaliyetten kaynaklanması,
Varlığın mesleki kazanç defterinde kayıtlı olması
birbirinden farklı hukuki ve vergisel konulardır.
Varlık Barışı bildirimi, geçmişteki bütün mesleki hasılatın veya kayıt dışı işlemlerin kendiliğinden beyan edildiği anlamına gelmez. Bildirilen varlığın hangi tutarlara ilişkin koruma sağlayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
7. Vergi mükellefi olmayan gerçek kişiler de yararlanabilir mi?
Evet. KVK Geçici 19. madde ve Genel Tebliğ, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayan kişilerin de Türkiye'de bulunan kapsam dahilindeki varlıklarını bildirebilmesine imkân tanımaktadır.
Bu kişilerin bildirdikleri varlıkları bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurum hesaplarına yatırmaları ve bu durumu tevsik edici belgelerle kanıtlamaları gerekir.
Bu kişiler bakımından defter tutma ve iki yıl boyunca defterde özel fon hesabı bulundurma yükümlülüğü söz konusu değildir. Bununla birlikte taahhüt edilen süreye bağlı indirimli vergi oranı şartları ayrıca dikkate alınmalıdır.
8. Hangi varlıklar bildirim kapsamındadır?
Düzenleme kapsamında bildirilebilecek başlıca varlıklar şunlardır:
Türk lirası,
Yabancı para,
Altın,
Pay senetleri,
Tahvil ve bono,
Eurobond,
Yatırım fonu katılma payları,
Diğer sermaye piyasası araçları,
Tebliğde sayılan türev araçlar.
Bildirime konu varlığın, kanuni düzenlemede belirtilen kapsamda olması gerekir.
9. Taşınmazlar doğrudan bildirilebilir mi?
Hayır. Türkiye'de veya yurt dışında bulunan taşınmazlar doğrudan Geçici 19. madde kapsamında bildirilebilecek varlıklar arasında sayılmamıştır.
Bununla birlikte, yurt dışında bulunan ve doğrudan kapsamda olmayan bir taşınmazın 31.07.2027 tarihine kadar satılarak para veya döviz gibi kapsam dahilindeki bir varlığa dönüştürülmesi ve gerekli şartlarla Türkiye'ye getirilmesi mümkündür.
Bu durumda bildirilen varlık taşınmazın kendisi değil, satıştan elde edilerek kapsama giren varlığa dönüşen tutardır.
10. Henüz mevcut olmayan bir varlık için bildirim yapılabilir mi?
Hayır. Bildirimin gerçek ve mevcut bir varlığa dayanması gerekir.
Henüz elde bulunmayan, gelecekte edinilmesi planlanan veya yalnızca kâğıt üzerinde oluşturulan tutarlar için bildirim yapılması düzenlemenin amacıyla bağdaşmaz.
11. Şirket ortağına ait para şirket adına bildirilebilir mi?
Bu konuda Genel Tebliğin 8. maddesi önemlidir.
Tebliğ, şirket veya ortaklarına ait olduğu halde kanuni temsilci, ortak veya vekil gibi kişiler tarafından tasarruf edilen varlıklar bakımından belirli şartlarla şirket adına bildirim yapılabilmesine imkân tanımaktadır.
Ayrıca gerçek kişilere ait olduğu halde bu kişilerin ortağı veya kanuni temsilcisi oldukları yurt dışındaki şirketlerce tasarruf edilen varlıkların ilgili gerçek kişi adına bildirilmesi de belirli şartlarla mümkündür.
Ancak bildirim dışındaki nedenlerle yapılacak incelemede, varlığın gerçekten kime ait olduğunun ispatlanması gerekir.
Bu nedenle yalnızca banka hesabının kimin adına olduğuna bakılarak karar verilmemeli; mülkiyet, tasarruf yetkisi ve varlığın ekonomik aidiyeti birlikte değerlendirilmelidir.
12. Bildirim vekil aracılığıyla yapılabilir mi?
Evet. Gerçek ve tüzel kişiler adına bildirim, yetkilendirilmiş vekiller veya kanuni temsilciler aracılığıyla yapılabilir.
Banka veya aracı kurum, vekilin ya da kanuni temsilcinin yetkisini kontrol eder. Bu nedenle işlem öncesinde temsil belgelerinin hazırlanması gerekir.
III. BİLDİRİM SÜRESİ, BAŞVURU VE BANKA İŞLEMLERİ
13. Varlık Barışı kapsamında bildirim için son tarih nedir?
Mevcut düzenlemeye göre bildirimler 31.07.2027 tarihi dahil olmak üzere yapılabilir.
Cumhurbaşkanına kanunda belirtilen süreyi uzatma yetkisi verilmiştir. Ancak bu yetkinin kullanılması ve yeni sürenin belirlenmesi ayrıca resmî düzenleme ile teyit edilmelidir.
Mükelleflerin, süre uzatımı ihtimaline güvenerek işlemlerini son güne bırakmaması gerekir.
14. Bildirim nereye yapılır?
Bildirim, varlığın türüne göre:
Para, altın ve döviz için bankalara,
Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları için aracı kurumlara
yapılır.
Türkiye'de bulunan varlıklar bakımından da bildirim, ilgili banka veya aracı kurum üzerinden gerçekleştirilir.
15. Vergi dairesine ayrıca bildirim veya beyanname verilir mi?
Bildirim sahibinin, Geçici 19. madde kapsamındaki varlık bildirimi için ayrıca vergi dairesine beyanname vermesi öngörülmemiştir.
Bildirim banka veya aracı kuruma yapılır. Banka veya aracı kurum, tahsil ettiği vergiyi vergi sorumlusu sıfatıyla ilgili beyanname üzerinden beyan eder ve öder.
Bu durum, mükellefin diğer vergi beyannameleri ve yasal bildirim yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
16. Bildirim için hangi form kullanılır?
Genel Tebliğ ekinde bulunan Ek-1 formu kullanılır.
Form iki nüsha hazırlanarak banka veya aracı kuruma verilir. Banka veya aracı kurum, gerekli bilgileri işledikten ve varsa hesap bilgilerini ekledikten sonra bir nüshayı tasdik ederek bildirim sahibine geri verir.
Bildirim sahibinin tasdikli formu ve işlem belgelerini saklaması önemlidir.
17. Banka veya aracı kurum varlığın kaynağına ilişkin belge isteyebilir mi?
Genel Tebliğ, Varlık Barışı bildirimi sırasında banka veya aracı kurumlarca bildirime konu varlıklara ilişkin ilave belge istenmeyeceğini düzenlemektedir.
Ancak bu hüküm, bütün bankacılık işlemlerinde ve diğer mevzuat kapsamında hiçbir belge istenemeyeceği anlamına gelmez.
Özellikle:
Bankacılık mevzuatı,
Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin düzenlemeler,
Müşterinin tanınması ve işlem güvenliği,
Diğer idari ve adli yükümlülükler
ayrı değerlendirilmelidir.
Dolayısıyla Varlık Barışı kapsamında belge istenmemesi, diğer mevzuattan doğan kontrol ve tedbirleri ortadan kaldırmaz.
18. Bildirim için yeni banka hesabı açmak zorunlu mudur?
Genel Tebliğ, Türkiye'deki varlıkların mevcut veya yeni açılan hesaplara yatırılabilmesine imkân tanımaktadır. Bu nedenle yalnızca bildirim yapılabilmesi için mutlaka yeni hesap açılması gerektiği söylenemez.
Bununla birlikte, bildirilen varlığın diğer banka hareketlerinden ayrıştırılması ve iki yıllık sürenin izlenmesi açısından ayrı hesap kullanılması pratikte daha sağlıklı olabilir.
Önemli: Ayrı hesap açılması, kanunda açıkça zorunlu tutulmuş bir şart olarak değil, izlenebilirliği artıran ihtiyari bir uygulama önerisi olarak değerlendirilmelidir.
19. Yurt içinde bulunan varlıklar bankaya ne zaman yatırılmalıdır?
Türkiye'de bulunan varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kuruma yatırılması ve bu durumun tevsik edilmesi gerekir.
Bu nedenle bildirim yapılacak tutarın gerçekten mevcut olması, bildirim tarihiyle banka hareketlerinin uyumlu olması ve tutarın doğru şekilde belirlenmesi önemlidir.
20. Yurt dışındaki varlıklar Türkiye'ye ne zaman getirilmelidir?
Yurt dışında bulunan varlıkların, bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye'deki banka veya aracı kurumlarda mevcut ya da yeni açılan bir hesaba transfer edilmesi gerekir.
Fiziki olarak getirilen varlıkların da ilgili banka veya aracı kurum hesabına yatırılması gerekir.
İki aylık süre, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanır.
21. Yurt dışındaki varlık başka bir kişinin hesabından Türkiye'ye transfer edilebilir mi?
Genel Tebliğin 5. maddesi, yurt dışındaki varlığın Türkiye'ye transferinde bildirim sahibi ile transferi gerçekleştiren hesap sahibinin farklı kişiler olmasının tek başına yararlanmaya engel olmadığını belirtmektedir.
Bununla birlikte, varlığın bildirim sahibine ait olduğu ve ilgili şartların sağlandığı hususu gerektiğinde ispatlanabilmelidir.
Bu nedenle üçüncü kişi üzerinden transferlerde transferin hukuki ve ekonomik nedeninin belgelenmesi ihtiyatlı bir uygulamadır.
22. Yurt dışından fiziki olarak getirilen para veya altın nasıl belgelendirilir?
Fiziki olarak getirilen varlıkların yurda girişinin Gümrük İdaresine yapılan beyana ilişkin belgelerle tevsik edilmesi gerekir.
Gümrük İdaresince düzenlenen belgeler, varlığın Türkiye'ye getirildiğinin kanıtlanmasında kullanılabilir.
Ayrıca ilgili banka veya aracı kurumun yatırma ve işlem belgeleri de saklanmalıdır.
23. Bildirim birden fazla kez yapılabilir mi?
Evet. Genel Tebliğde tek bildirim esas olmakla birlikte, bildirimlerin yapıldığı her ay ayrı vergilendirme dönemi kabul edildiğinden 31.07.2027 tarihine kadar birden fazla bildirim yapılabilmesi mümkündür.
Ancak sonraki bildirimlerin önceki bildirimle karıştırılmaması gerekir.
24. Bildirim tutarı sonradan artırılabilir veya azaltılabilir mi?
Evet, fakat düzeltmenin yapıldığı zaman önemlidir.
Aynı ay içinde:
Bildirimdeki tutar artırılmak veya azaltılmak isteniyorsa ilk bildirimin düzeltilmesi gerekir.
Azaltma halinde, başlangıçta peşin ödenen verginin azaltılan tutara isabet eden kısmı ilgili şartlarla iade edilebilir.
Sonraki aylarda:
Önceki bildirimin azaltılması veya hatanın düzeltilmesi için önceki bildirime ilişkin düzeltme yapılması gerekir.
Önceki bildirim tutarını artırmak için ise yalnızca ilave tutara ilişkin yeni bildirim yapılır.
31.07.2027 tarihinden sonra bildirim düzeltmesi kabul edilmez.
Bu nedenle bildirim tutarı ve değerleme işlemleri ilk aşamada dikkatle kontrol edilmelidir.
IV. VARLIKLARIN DEĞERLEMESİ VE VERGİ ORANLARI
25. Bildirime konu varlıklar hangi değer üzerinden bildirilecektir?
Genel Tebliğin 9. maddesi uyarınca değerleme, bildirim tarihi esas alınarak yapılır.
Başlıca değerleme ölçütleri şöyledir:
Varlık türü
Değerleme ölçütü
Türk lirası
Nominal değer
Altın
Rayiç bedel
Döviz
Bildirim tarihindeki TCMB döviz alış kuru
Borsada işlem gören pay senetleri
Borsa rayici
Borsa rayici bulunmayan pay senetleri
Rayiç bedel; belirlenemiyorsa alış bedeli; o da bilinmiyorsa nominal değer
Tahvil, bono, eurobond
Öncelikle borsa rayici; yoksa rayiç bedel, alış bedeli veya nominal değer
Yatırım fonu katılma payı
İlgili piyasada belirlenen kapanış fiyatı
Türev araçlar
Tebliğdeki sıra ve ölçütlere göre borsa rayici, rayiç bedel, alış bedeli veya nominal değer
Bildirime konu varlıkların Türk lirası karşılığı esas alınır.
Rayiç bedelin gerçek durumu yansıtması gerekir.
26. Bildirilen varlık üzerinden hangi oranda vergi ödenir?
Genel oran %5'tir.
Ancak Tebliğde belirtilen yatırım araçlarında belirli sürelerle tutulma taahhüdü verilmesi halinde indirimli oranlar uygulanabilir.
İndirimli oranlardan yararlanmak için bildirimin yapıldığı sırada Ek-2 taahhütnamesinin verilmesi gerekir.
27. İndirimli vergi oranları nelerdir?
Bildirilen varlıkların vadeli hesaplarda, 4749 sayılı Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında belirtilen sürelerle tutulacağının taahhüt edilmesi halinde aşağıdaki oranlar uygulanır:
Taahhüt edilen asgari süre
Temel vergi oranı
1 yıl
%4
2 yıl
%3
3 yıl
%2
4 yıl
%1
5 yıl
%0
Bu oranlar, 2026 yılında yapılan bildirimler için temel oranlardır.
28. 2027 yılında yapılacak bildirimlerde vergi oranları değişir mi?
Evet. Genel Tebliğin 4. maddesinin 9. fıkrasına göre 01.01.2027–31.07.2027 tarihleri arasında yapılacak bildirimlerde indirimli oranlara yarım puan ilave edilir.
Buna göre, uzatma kararı bulunmadığı varsayımıyla:
Taahhüt süresi
2026 temel oranı
2027 oranı
1 yıl
%4
%4,5
2 yıl
%3
%3,5
3 yıl
%2
%2,5
4 yıl
%1
%1,5
5 yıl
%0
%0,5
Bu tabloda yalnızca indirimli oranlar gösterilmiştir. İndirimli oran şartlarından yararlanılmaması halinde genel %5 oranı esas alınır.
31.07.2027 tarihinin Cumhurbaşkanı yetkisiyle uzatılması halinde, uzatma sonrasında yapılacak bildirimlerde Tebliğde belirtilen ilave yarım puan artış da dikkate alınır. Bu durumda temel indirimli oranlara toplam bir puan ilave edilmesi söz konusu olacaktır.
29. 2027 yılında %0 vergi oranıyla bildirim yapılabilir mi?
Mevcut Tebliğde, en az beş yıl süreyle belirtilen yatırım araçlarında tutulma taahhüdü verilmesi halinde temel oran %0 olarak belirlenmiştir.
Ancak 01.01.2027 tarihinden itibaren yapılacak bildirimlerde yarım puan artış uygulanacağından, mevcut Tebliğ hükmüne göre beş yıllık taahhüt için oran %0,5 olacaktır.
Dolayısıyla 2027 yılında %0 oranı geçerliymiş gibi işlem yapılmamalıdır.
30. Vergi ne zaman ve kim tarafından ödenir?
Vergi, banka veya aracı kurum tarafından bildirim sahibinden peşin olarak tahsil edilir.
Banka veya aracı kurum, tahsil ettiği vergiyi bildirimi izleyen ayın 15. günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla beyan eder ve öder.
Bildirim sahibinin ayrıca aynı vergi için vergi dairesine beyanname vermesi öngörülmemiştir.
31. Vergi hesabına örnek verebilir misiniz?
Bir mükellefin 2026 yılında 2.000.000 TL değerinde varlık bildirdiğini ve iki yıl vadeli uygun yatırım aracı taahhüdü verdiğini varsayalım.
Uygulanacak temel oran %3'tür.
Vergi hesabı:
2.000.000 TL × %3 = 60.000 TL
Banka veya aracı kurum, 60.000 TL'yi bildirim sahibinden tahsil ederek ilgili vergi dairesine beyan eder ve öder.
Aynı tutarın 2027 yılında bildirilmesi halinde, iki yıllık taahhüt için oran %3,5 olacağından vergi:
2.000.000 TL × %3,5 = 70.000 TL olacaktır.
Bu örneklerde, ilgili taahhüt ve diğer kanuni şartların yerine getirildiği kabul edilmiştir.
32. Ödenen Varlık Barışı vergisi gider yazılabilir mi veya başka vergiden mahsup edilebilir mi?
Hayır. Geçici 19. madde kapsamında ödenen vergi:
Gider yazılamaz.
Başka bir vergiden mahsup edilemez.
İade alınamaz.
Bu nedenle muhasebe kayıtlarında söz konusu verginin niteliği doğru belirlenmelidir.
33. Bildirilen varlığın daha sonra satılması halinde oluşan zarar gider yazılabilir mi?
Hayır. Genel Tebliğin 11. maddesine göre bildirim konusu yapılarak kanuni defterlere alınan varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmez.
Buna karşılık, bu varlıkların elde tutulmasından veya elden çıkarılmasından doğan kazanç ve iratlar genel vergileme esaslarına göre değerlendirilir.
V. MUHASEBE KAYDI VE İŞLETMEDE TUTMA SÜRESİ
34. Bildirilen varlıklar kanuni defterlere kaydedilmek zorunda mıdır?
Evet. VUK uyarınca defter tutan mükelleflerin bildirdikleri varlıkları kanuni defterlerine kaydetmeleri gerekir.
Kayıt işlemi, bildirilen varlığın türü ve mükellefin defter tutma esasına uygun şekilde yapılmalıdır.
35. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler hangi muhasebe işlemini yapmalıdır?
Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bildirdikleri ve kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açmalıdır.
Bu hesap sermayenin bir unsuru olarak kabul edilir.
Fon hesabı:
Bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemez.
Sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamaz.
İşletmenin tasfiye edilmesi halinde fon tutarının vergilendirilmeyeceği, ayrıca kanunda belirtilen devir ve bölünme işlemlerinde de vergileme yapılmayacağı düzenlenmiştir.
36. Serbest meslek kazanç defteri tutan mükellefler bildirilen varlıkları nasıl kaydeder?
Serbest meslek kazanç defteri tutan mükellefler, bildirime konu ettikleri varlıkları defterlerinde ayrıca gösterirler.
Bu varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz.
Bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla, vergiye tabi kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilir.
Bu düzenleme serbest meslek erbabı bakımından özellikle önemlidir. Çünkü bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerdeki pasifte özel fon hesabı uygulaması ile serbest meslek kazanç defterindeki ayrıca gösterme uygulaması aynı değildir.
37. Serbest meslek erbabının kişisel banka hesabındaki para da bildirilebilir mi?
Evet. Serbest meslek erbabının Türkiye'de bulunan ve kanuni defter kayıtlarında yer almayan para varlığı, diğer şartları taşıması halinde bildirime konu edilebilir.
Ancak burada üç ayrı konu birbirinden ayrılmalıdır:
Banka hesabındaki paranın kişinin mülkiyetinde olması.
Paranın mesleki faaliyetten kaynaklanıp kaynaklanmadığı.
Bildirilen tutarın hangi vergi incelemesi veya matrah farkı bakımından koruma sağlayacağı.
Örneğin kişinin banka hesabında 1.000.000 TL bulunması ve bu tutarın bildirilmesi, geçmiş dönemlerdeki bütün serbest meslek hasılatının otomatik olarak Varlık Barışı kapsamına girdiği anlamına gelmez.
İncelemede bulunan matrah farkı ile bildirilen varlık arasında ayrıca ilişki kurulması gerekir.
38. Serbest meslek erbabı bildirilen varlığı iki yıl dolmadan kişisel ihtiyaçları için kullanabilir mi?
Bu konu, düzenlemenin en dikkatli değerlendirilmesi gereken alanlarından biridir.
KVK Geçici 19. madde ve Genel Tebliğ, serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflerin bildirilen varlıkları defterlerinde ayrıca göstermesini, dönem kazancında dikkate almamasını ve bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçtikten sonra işletmeden çekebilmesini düzenlemektedir.
Düzenlemede, iki yıl dolmadan kişisel ihtiyaçlar için kullanılmasına açıkça izin veren bir hüküm bulunmamaktadır.
Ayrıca, bildirilen varlıkların iki yıl geçmeden işletmeden çekilmemesi, inceleme ve tarhiyat korumasından yararlanma şartları arasında da yer almaktadır.
Bu nedenle, iki yıl dolmadan kişisel tüketim amacıyla para çekilmesi hukuki risk taşır.
Burada şu işlemler birbirinden ayrılmalıdır:
Aynı mükellefin kendi banka hesapları arasında transfer yapması,
Parayı nakit çekmesine rağmen işletme varlığı olarak muhafaza etmesi,
Parayı kişisel tüketiminde kullanması.
Bu işlemler hukuken aynı kabul edilemez. Özellikle kişisel tüketim, varlığın işletmeden çekilmesi niteliği bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Uygulama önerisi: İki yıllık süre dolmadan kişisel tüketim amacıyla çekim yapılmaması; zorunlu bir işlem gündeme gelirse işlem gerçekleştirilmeden önce somut olay üzerinden yazılı hukuki ve vergisel değerlendirme yapılması daha güvenli yaklaşımdır.
39. Serbest meslek erbabı bildirilen parayı mesleki giderlerinde kullanabilir mi?
Bu konuda kanun ve Tebliğ metninin açık hükümleri ile meslek kuruluşlarının görüşleri birbirinden ayrılmalıdır.
Türkiye Barolar Birliği'nin 15.06.2026 tarihli taslak Tebliğ değerlendirmesinde, bildirilen varlıkların iki yıllık süre içinde mesleki faaliyet giderlerinde kullanılıp kullanılamayacağı ve GVK 68 kapsamındaki giderler bakımından uygulama konusu gündeme getirilmiştir.
Ancak bu görüş, taslak Tebliğ hakkında sunulan mesleki değerlendirmedir. Tek başına bağlayıcı mevzuat hükmü değildir.
Mesleki giderlerde kullanımın mümkün olduğu sonucuna, yalnızca bu görüşe dayanılarak kesin biçimde varılmamalıdır. Somut işlem, işletmeden çekme yasağı, giderin niteliği ve kayıt düzeni birlikte değerlendirilmelidir.
40. Bildirilen varlığın mutlaka aynı banka hesabında iki yıl tutulması gerekir mi?
Kanun ve Genel Tebliğde, serbest meslek erbabının bildirdiği varlığı mutlaka aynı banka hesabında ve hiç hareket ettirmeden tutmasını öngören açık bir hüküm bulunmamaktadır.
Ancak bu durum, varlığın iki yıl dolmadan işletmeden çekilebileceği anlamına gelmez.
Önemli olan, bildirilen varlığın işletme varlığı olarak muhafaza edilmesi ve iki yıllık süre dolmadan işletmeden çekilmemesidir.
İşlemlerin izlenebilirliğini sağlamak için ayrı hesap kullanılması ve bütün transferlerin banka kayıtlarıyla belgelenmesi ihtiyatlı bir uygulamadır.
41. İki yıllık süre hangi tarihten itibaren başlar?
Serbest meslek erbabı ve Türkiye'de bulunan varlıklarını bildiren mükellefler bakımından iki yıllık süre, bildirim tarihinden itibaren hesaplanır.
Yurt dışından getirilen varlıklarda ise bildirim, Türkiye'ye transfer ve varsa indirimli oran taahhüdüne ilişkin sürelerin başlangıcı farklı olabilir.
Özellikle indirimli vergi oranı taahhüdünde, Genel Tebliğde belirtilen yatırım araçlarına yatırılma tarihi esas alınır.
Bu nedenle:
Varlık Barışı kapsamındaki iki yıllık işletmede tutma süresi,
İndirimli vergi oranı için taahhüt edilen yatırım süresi
birbirine karıştırılmamalıdır.
42. İki yıl geçtikten sonra serbest meslek erbabı varlığı işletmeden çekerse gelir vergisi doğar mı?
Genel Tebliğ, bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla bildirilen varlıkların vergiye tabi kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebileceğini düzenlemektedir.
Dolayısıyla kanuni şartlar yerine getirilmişse, iki yılın tamamlanmasından sonra yapılan çekim sırf bu nedenle serbest meslek kazancı olarak değerlendirilmemelidir.
Ancak bu sonuç, çekilen tutarın gerçekten Varlık Barışı kapsamında bildirilmiş ve kayıt altına alınmış varlık olması şartına bağlıdır.
43. Defter-Beyan Sisteminde bildirilen varlıklar nasıl gösterilmelidir?
Serbest meslek erbabı bakımından bildirilen varlıkların defterlerde ayrıca gösterilmesi esastır.
Defter-Beyan Sisteminde bu işlemin teknik kaydı, sistemin ilgili kayıt alanları ve yayımlanan uygulama kılavuzları dikkate alınarak yapılmalıdır.
Kayıt yapılırken:
Bildirim tarihi,
Bildirilen varlığın türü,
Bildirim tutarı,
Banka veya aracı kurum bilgisi,
İlgili belge ve dekontlar,
İki yıllık sürenin başlangıç ve bitiş tarihleri
izlenebilir olmalıdır.
Teknik kayıt alanlarının bulunması, varlığın iki yıl dolmadan kişisel amaçla kullanılmasına izin verildiği şeklinde yorumlanmamalıdır.
VI. VERGİ İNCELEMESİ VE MATRAH FARKLARI
44. Varlık Barışı bildiriminde bulunan mükellef hakkında vergi incelemesi yapılabilir mi?
Evet. Varlık Barışı bildirimi, mükellef hakkında hiçbir konuda inceleme yapılamayacağı anlamına gelmez.
KVK Geçici 19. madde, bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar yönünden inceleme ve tarhiyat yapılmamasını öngörür.
Bildirilen varlıklarla ilgisi bulunmayan başka işlemler veya matrah farkları bakımından inceleme yapılabilir.
Bu nedenle doğru ifade, “mükellef incelemeye alınamaz” değil, “kanuni şartlarla bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar yönünden inceleme ve tarhiyat koruması sağlanır” şeklindedir.
45. Bildirilen varlık ile incelemede bulunan matrah farkı arasında bağlantı kurulması gerekir mi?
Evet. KVK Geçici 19. madde ve Genel Tebliğin 12. maddesi, diğer nedenlerle başlayan incelemelerde bulunan matrah farkının bildirime konu edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespit edilmesini aramaktadır.
Bu nedenle yalnızca bildirim yapılmış olması yeterli değildir.
Örneğin:
Bildirilen varlık 5.000.000 TL,
İncelemede bulunan matrah farkı 4.000.000 TL
olduğunda, 4.000.000 TL'lik farkın bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespit edilmesi halinde koruma uygulanabilir.
Buna karşılık, yalnızca tutarların birbirine yakın veya eşit olması illiyet bağını tek başına kanıtlamaz.
46. İlliyet bağı nasıl ispatlanabilir?
İlliyet bağı, bildirilen varlık ile incelemede bulunan matrah farkı arasındaki ekonomik ve fiilî ilişkinin ortaya konulmasıyla değerlendirilir.
Bu kapsamda aşağıdaki belgeler önem taşıyabilir:
Banka hesap hareketleri,
Para transferleri,
Döviz alım ve satım belgeleri,
Nakit hareketlerini gösteren kayıtlar,
Sözleşmeler,
Tahsilat ve ödeme belgeleri,
Muhasebe kayıtları,
Varlığın elde edilme ve muhafaza sürecini gösteren diğer belgeler.
Kanun, illiyet bağının yalnızca birebir aynı tutarlı tek bir banka transferiyle ispatlanabileceğini açıkça söylememektedir.
Dolayısıyla ekonomik kaynak zincirinin birden fazla belge ve veri birlikte değerlendirilerek ortaya konulması mümkündür.
47. İlliyet bağını ispat yükü tamamen mükellefe mi aittir?
Kanun ve Tebliğde, illiyet bağının ispatında bütün yükün münhasıran mükellefe ait olduğunu açıkça belirleyen genel bir hüküm bulunmamaktadır.
Bununla birlikte mükellef, kendi bilgi ve kontrol alanında bulunan banka kayıtlarını, belgeleri ve açıklamaları sunmalıdır.
Vergi inceleme elemanı da mükellefin iddiasını ve sunduğu belgeleri inceleyerek matrah farkının kaynağını değerlendirmelidir.
Bu değerlendirme yapılırken:
Mükellefin açıklamaları,
Sunulan belgeler,
Banka hareketleri,
İnceleme bulguları,
Matrah farkının oluşum nedeni
birlikte ele alınmalıdır.
İdarenin yalnızca şekli bir gerekçeyle illiyet bağını reddetmesi yerine, değerlendirmesini somut olgularla açıklaması gerekir.
48. Bildirilen varlık tutarı incelemede bulunan matrah farkından fazlaysa ne olur?
Matrah farkının bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığı tespit edilmişse ve bildirilen varlık tutarı matrah farkına eşit veya daha fazlaysa, Geçici 19. madde ve Tebliğdeki şartlarla gelir veya kurumlar vergisi ve KDV yönünden tarhiyat yapılmaz.
Örnek:
Bildirilen varlık: 8.000.000 TL
İncelemede bulunan matrah farkı: 5.000.000 TL
İlliyet bağı: Tespit edilmiş
Bu durumda 5.000.000 TL'lik matrah farkı bakımından tarhiyat yapılmaması gerekir.
Ancak bildirilen varlık tutarının yüksek olması tek başına yeterli değildir. Matrah farkının bildirilen varlıktan kaynaklandığının tespiti gerekir.
49. Matrah farkı bildirilen varlık tutarından fazla olursa ne olur?
Matrah farkının bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığı tespit edilirse, bildirilen varlık tutarını aşan kısım için tarhiyat yapılır.
Örnek:
Bildirilen varlık: 5.000.000 TL
İncelemede bulunan matrah farkı: 7.000.000 TL
İlliyet bağı bulunan tutar: 5.000.000 TL
Bu durumda 5.000.000 TL'lik kısım koruma kapsamında değerlendirilir. Aşan 2.000.000 TL için tarhiyat yapılabilir.
50. Matrah farkının bir bölümü bildirilen varlıktan, diğer bölümü başka işlemlerden kaynaklanıyorsa ne olur?
Bu durumda matrah farkının kaynaklarına göre ayrıştırılması gerekir.
Örnek:
Toplam matrah farkı: 10.000.000 TL
Bildirilen varlıklarla bağlantılı bölüm: 6.000.000 TL
Gerçek olmayan giderlerden kaynaklanan bölüm: 2.000.000 TL
Başka kayıt dışı işlemlerden kaynaklanan bölüm: 2.000.000 TL
İlliyet bağı kurulan 6.000.000 TL'lik bölüm, diğer şartlar da sağlanmışsa koruma kapsamında değerlendirilebilir.
Kalan 4.000.000 TL ise farklı nedenlerden kaynaklandığı için sırf Varlık Barışı bildirimi yapılmış olması nedeniyle koruma altına girmez.
51. İnceleme konusu kayıt dışı satışlar ise Varlık Barışı koruma sağlar mı?
Sağlayabilir; ancak otomatik olarak değil.
Genel Tebliğde, bildirilen varlıklarla bağlantısı tespit edilen kayıt dışı satışlara ilişkin matrah farkı bakımından koruma uygulanabileceğini gösteren örnek bulunmaktadır.
Ancak incelemede bulunan kayıt dışı satışların bildirilen varlıklarla gerçekten bağlantılı olduğunun ortaya konulması gerekir.
Mükellefin yalnızca “bu satışlar bildirilen varlıktan kaynaklanmaktadır” demesi tek başına yeterli kabul edilmemelidir. İddianın somut verilerle desteklenmesi gerekir.
52. Hatalı amortisman, gider veya indirimlerden kaynaklanan matrah farkları da korunur mu?
Hayır. Bildirilen varlıklarla bağlantısı bulunmayan hatalı amortisman, gider, indirim ve istisna uygulamaları Varlık Barışı koruması kapsamında değerlendirilmez.
Genel Tebliğdeki örnekte, bildirilen varlıkla bağlantılı bölüm ayrıştırılmış; hatalı amortisman ve gider uygulamalarından kaynaklanan bölüm ise koruma dışında bırakılmıştır.
Bu nedenle incelemede bulunan matrah farkının kaynağı mutlaka analiz edilmelidir.
53. KDV yönünden de koruma sağlanır mı?
Evet. Genel Tebliğin 12. maddesi, şartları sağlanan ve bildirilen varlıklarla bağlantısı tespit edilen matrah farkları bakımından gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden tarhiyat yapılmamasını düzenlemektedir.
Bununla birlikte KDV bakımından da matrah farkının kaynağı ve bildirilen varlıkla bağlantısı değerlendirilmelidir.
KDV'nin vergiyi doğuran olayı, işlemin niteliği ve ilgili dönem ayrı ayrı incelenmelidir.
Bu nedenle Varlık Barışı bildirimi, mükellefin bütün KDV işlemlerini otomatik olarak koruma altına almaz.
54. Varlık Barışı bildirimi yapıldıktan sonra incelemeye başlanırsa ne olur?
Bildirim, incelemeye başlanmadan veya takdir komisyonuna sevk işlemi yapılmadan önce gerçekleştirilmişse, diğer şartlar da sağlanmak kaydıyla koruma hükümlerinden yararlanılması mümkün olabilir.
Ancak bildirimin incelemeye başlanmasından veya takdir komisyonuna sevk tarihinden sonra yapılması halinde, sonradan yapılan bildirim inceleme veya takdir komisyonu kararına istinaden bulunan matrah farkları üzerinden tarhiyat yapılmasına engel olmaz.
Bu nedenle bildirimin zamanlaması kritik önemdedir.
55. Vergi incelemesine başlanma tarihi neden önemlidir?
Çünkü Geçici 19. madde, incelemeye başlanılan veya takdir komisyonuna sevk edilen tarihten sonra yapılan bildirimin, bu inceleme veya sevk sonucunda bulunan matrah farkları bakımından koruma sağlamayacağını düzenlemektedir.
Bu nedenle mükellefin bildirim tarihini, incelemeye başlanma tarihini ve takdire sevk tarihini belgeyle takip etmesi gerekir.
56. Bildirimden sonra başlayan başka bir incelemede koruma otomatik uygulanır mı?
Hayır. Bildirim tarihinin önce olması tek başına yeterli değildir.
Ayrıca:
Bildirimin geçerli olması,
Varlığın gerçekten mevcut ve kapsama dahil olması,
Verginin süresinde ödenmesi,
Gerekli transfer ve kayıt işlemlerinin yapılması,
İki yıllık işletmede tutma şartının sağlanması,
Bulunan matrah farkıyla illiyet bağının tespit edilmesi
gibi şartlar birlikte değerlendirilmelidir.
VII. TAAHHÜT İHLALİ VE KORUMANIN KAYBEDİLMESİ
57. İndirimli vergi oranı için verilen taahhüt yerine getirilmezse ne olur?
İndirimli vergi oranından yararlanmak için bildirilen varlığın belirli sürelerle uygun yatırım araçlarında tutulması taahhüt edilir.
Bu taahhüdün ihlal edilmesi halinde, zamanında alınmayan vergi tutarı hesaplanır. İlgili vergi ve gecikme faizi banka veya aracı kurum tarafından kesinti yoluyla tahsil edilerek vergi dairesine ödenir.
Genel Tebliğ ayrıca, taahhüt şartlarının ihlali halinde Varlık Barışı kapsamında sağlanan inceleme ve tarhiyat yapılmaması korumasından yararlanılamayacağını düzenlemektedir.
Bu nedenle indirimli oran tercih edilmeden önce taahhüt süresinin fiilen yerine getirilip getirilemeyeceği değerlendirilmelidir.
58. Taahhüt ihlalinde vergi ziyaı cezası uygulanır mı?
Genel Tebliğin 12. maddesinde, taahhütlere uyulmaması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler için vergi ziyaı cezası uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Bununla birlikte, alınmayan verginin ve gecikme faizinin tahsili söz konusu olabilir.
Vergi ziyaı cezası uygulanmaması, diğer yükümlülüklerin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
59. İki yıllık işletmede tutma şartı ihlal edilirse ne olur?
İki yıllık süre dolmadan bildirilen varlığın işletmeden çekilmesi veya özel fon hesabının kanunda izin verilmeyen biçimde kullanılması, inceleme ve tarhiyat korumasından yararlanma şartlarının ihlali sonucunu doğurabilir.
Bu durumda Geçici 19. madde kapsamında sağlanan korumanın kaybedilmesi riski vardır.
Ancak ihlalin niteliği, varlığın türü, mükellefin defter tutma biçimi ve gerçekleşen işlem somut olarak değerlendirilmelidir.
Serbest meslek erbabının kişisel kullanım için erken çekim yapması da bu nedenle dikkatle ele alınmalıdır.
60. Bildirim şartlarından biri yerine getirilmezse bütün koruma kaybedilir mi?
Genel Tebliğin 12. maddesinin 4. fıkrası, yurt dışındaki varlıkların süresinde Türkiye'ye getirilmemesi, vergilerin süresinde ödenmemesi, taahhütlere uyulmaması ve diğer şartların yerine getirilmemesi halinde inceleme ve tarhiyat yapılmamasına ilişkin hükümlerden yararlanılamayacağını düzenlemektedir.
Dolayısıyla şartların ihlali ciddi sonuç doğurabilir.
Ancak her olayda hangi şartın, hangi varlık ve bildirim bakımından ihlal edildiği somut olarak belirlenmelidir.
VIII. SMMM UYGULAMASI VE MESLEKİ RİSK KONTROLÜ
61. SMMM, Varlık Barışı işlemlerinde mükelleften hangi belgeleri istemelidir?
Uygulamada aşağıdaki belgelerin alınması ve dosyalanması önerilir:
Ek-1 bildirim formunun tasdikli nüshası.
Banka veya aracı kurum dekontları.
Varlığın türünü ve değerini gösteren belgeler.
Döviz ve menkul kıymet değerleme hesaplamaları.
Varsa Ek-2 taahhütnamesi.
Yurt dışından getirilen varlıklara ilişkin transfer belgeleri.
Fiziki varlıklarda gümrük beyan ve giriş belgeleri.
Kanuni defter kayıtları.
Serbest meslek erbabı için Defter-Beyan kayıt ve açıklamaları.
Bildirim tarihi ve iki yıllık süreyi gösteren takip çizelgesi.
Bildirilen varlığın mülkiyetini veya ekonomik aidiyetini destekleyen belgeler.
İnceleme riskine karşı varlık ile muhtemel matrah farkı arasındaki ilişkiyi açıklayan belgeler.
Bu belgeler, kanuni olarak her işlemde bankaya sunulması zorunlu belgelerin tamamı olarak değil, mükellefin kendi dosyasında saklaması ve gerektiğinde açıklama yapabilmesi için önerilen kontrol listesi olarak değerlendirilmelidir.
62. SMMM'nin en önemli mesleki riskleri nelerdir?
Başlıca riskler şunlardır:
Bildirime konu varlığın kapsam dışında olması.
Varlığın gerçek sahibinin yanlış belirlenmesi.
Bildirim tutarının yanlış değerlenmesi.
Bildirim ve transfer tarihlerinin karıştırılması.
İndirimli oran taahhüdünün yanlış uygulanması.
Bildirilen varlığın kanuni defterlere hatalı kaydedilmesi.
İki yıllık sürenin yanlış hesaplanması.
Serbest meslek erbabının erken kişisel çekim yapması.
Bildirilen varlık ile matrah farkı arasında illiyet bağı bulunmadığı halde korumanın kesin olduğu yönünde görüş verilmesi.
Varlık Barışı'nın bütün vergi incelemelerini engellediği şeklinde yanlış bilgilendirme yapılması.
SMMM, bildirim işleminin yapılmış olmasını bütün vergi risklerinin ortadan kalktığı şeklinde yorumlamamalıdır.
63. Mükellefe Varlık Barışı konusunda hangi yazılı açıklamalar yapılmalıdır?
Mükellefe verilecek bilgilendirmede en azından şu hususlar açıkça belirtilmelidir:
Bildirim kapsamına giren varlık ve tutar,
Uygulanacak vergi oranı,
Bildirim ve ödeme süreci,
Varsa indirimli oran taahhüdü,
İki yıllık işletmede tutma şartı,
Bildirilen varlıkların defter kayıtlarına alınması,
Erken çekim ve taahhüt ihlali riskleri,
İnceleme ve tarhiyat korumasının sınırları,
İlliyet bağı gerekliliği,
Bildirim işleminin diğer vergi yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığı.
Mükellefin özellikle erken kullanım, yatırım taahhüdü ve inceleme koruması konularında bilgilendirildiğinin yazılı olarak kayıt altına alınması mesleki risk yönetimi bakımından yararlı olacaktır.
IX. ÖRNEK OLAYLARLA UYGULAMA
64. Örnek olay: Serbest meslek erbabının kişisel banka hesabında kayıt dışı 1.500.000 TL bulunması
Bir serbest meslek erbabının Türkiye'deki kişisel banka hesabında 1.500.000 TL bulunduğunu ve bu tutarın kanuni defterlerinde yer almadığını varsayalım.
Mükellef, söz konusu tutarı KVK Geçici 19. madde kapsamında bildirmek istemektedir.
İzlenecek yol:
Varlığın gerçekten mükellefe ait olduğu belirlenir.
Varlığın Türkiye'de bulunduğu ve kapsam dahilinde olduğu kontrol edilir.
Bildirim tutarı ve tarihi belirlenir.
Banka aracılığıyla Ek-1 bildirimi yapılır.
Uygulanacak vergi oranı hesaplanır ve banka tarafından tahsil edilir.
Varlık, serbest meslek kazanç defterinde ayrıca gösterilir.
Bildirim tarihi ve iki yıllık süre takip edilir.
Varlığın iki yıl dolmadan işletmeden çekilmemesi konusunda mükellef bilgilendirilir.
Bu işlem, geçmişteki bütün mesleki hasılatın otomatik olarak beyan edildiği veya bütün vergi risklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
65. Örnek olay: Serbest meslek erbabı 1.500.000 TL'yi bildirdikten üç ay sonra kişisel konut giderleri için kullanmak istiyor.
Bu durumda işlemin yalnızca banka hesabından para çekme olarak değerlendirilmesi yeterli değildir.
Paranın kişisel konut giderleri için kullanılması, bildirilen varlığın kişisel amaçla tüketilmesi ve işletmeden çekilmesi niteliği bakımından değerlendirilmelidir.
Kanun ve Tebliğde iki yıllık süre dolmadan kişisel tüketim için çekime açıkça izin veren bir hüküm bulunmadığından, bu işlem risklidir.
Mesleki değerlendirme: İki yıllık süre tamamlanmadan kişisel kullanım amacıyla çekim yapılmaması daha ihtiyatlı yaklaşımdır.
66. Örnek olay: Mükellef 5.000.000 TL bildirmiş, incelemede 4.000.000 TL matrah farkı bulunmuştur.
İncelemede bulunan 4.000.000 TL'lik matrah farkının tamamının bildirilen varlıklardan kaynaklandığı tespit edilirse ve diğer şartlar da sağlanmışsa, söz konusu fark bakımından koruma uygulanabilir.
Ancak matrah farkının bildirilen varlıktan kaynaklandığı tespit edilemiyorsa, yalnızca tutarların birbirine yakın olması koruma için yeterli değildir.
67. Örnek olay: Mükellef 5.000.000 TL bildirmiş, incelemede 8.000.000 TL matrah farkı bulunmuştur.
İnceleme sonucunda:
5.000.000 TL'lik bölümün bildirilen varlıklarla bağlantılı olduğu,
3.000.000 TL'lik bölümün başka işlemlerden kaynaklandığı
tespit edilirse, şartları sağlanan 5.000.000 TL'lik bölüm koruma kapsamında değerlendirilir. Diğer 3.000.000 TL için genel vergileme hükümleri uygulanır.
68. Örnek olay: Mükellef bildirimden sonra incelemeye alınmıştır.
Bildirim tarihi, incelemeye başlanma tarihinden önceyse diğer şartların da sağlanması halinde koruma hükümlerinden yararlanılabilir.
Ancak incelemeye başlandıktan veya takdir komisyonuna sevk edildikten sonra yapılan bildirim, bu inceleme veya sevk sonucunda bulunan matrah farkları bakımından koruma sağlamaz.
Bu nedenle bildirim tarihi ile inceleme başlangıç tarihinin belgeye dayalı olarak tespit edilmesi gerekir.
X. SONUÇ VE GENEL DEĞERLENDİRME
7582 sayılı Kanun ile getirilen Varlık Barışı, yurt dışında bulunan belirli varlıkların Türkiye'ye getirilmesi ve Türkiye'de bulunmasına rağmen kanuni defterlerde yer almayan belirli varlıkların kayıt altına alınması bakımından önemli bir imkân sağlamaktadır.
Bununla birlikte uygulama, yalnızca banka veya aracı kuruma bildirim yapılmasından ibaret değildir. Bildirimin doğru kişi adına yapılması, varlığın kapsam dahilinde bulunması, doğru değerlenmesi, verginin ödenmesi, gerekli transferlerin gerçekleştirilmesi ve kanuni defter kayıtlarının doğru oluşturulması gerekir.
Vergi incelemesi ve tarhiyat koruması bakımından ise en önemli konu, bulunan matrah farkının bildirilen varlıklardan kaynaklandığının tespit edilmesidir. Bu nedenle bildirim tutarı ile matrah farkının eşit olması tek başına yeterli değildir.
Serbest meslek erbabı bakımından özellikle iki yıllık işletmede tutma süresi, varlığın defterlerde ayrıca gösterilmesi ve erken kişisel kullanım konusu önem taşımaktadır. Kanun ve Tebliğde iki yıl dolmadan kişisel tüketim amacıyla çekime açıkça izin veren bir düzenleme bulunmadığından, bu konuda ihtiyatlı davranılması gerekir.
SMMM açısından temel yaklaşım: Varlık Barışı bildirimi, tek başına bir koruma belgesi olarak değil; doğru bildirim, doğru muhasebe, belge düzeni, süre takibi ve gerektiğinde illiyet bağının açıklanmasını gerektiren bütüncül bir vergi uyum süreci olarak ele alınmalıdır.
MEVZUAT VE KAYNAKÇA
Birincil mevzuat
7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 04.06.2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, Geçici 19. madde.
Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1), 04.07.2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu.
İdari ve mesleki kaynaklar
Gelir İdaresi Başkanlığı, “Yurt Dışında ve Yurt İçinde Bulunan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Rehberi ve İnfografikler”, 28.07.2026.
Türkiye Barolar Birliği, 15.06.2026 tarihli Genel Tebliğ Taslağı hakkındaki görüş ve değerlendirmeler.
Defter-Beyan Sistemi, Varlık Barışı uygulamasına ilişkin yayımlanan teknik kılavuz ve açıklamalar.
Kaynakların değerlendirilmesine ilişkin not
Bu rehberde bağlayıcı mevzuat hükümleri ile meslek kuruluşlarının görüşleri birbirinden ayrılmıştır. Türkiye Barolar Birliği'nin taslak Tebliğ hakkındaki görüşleri, yürürlükteki mevzuat hükmü olarak değil, uygulamadaki belirsizlikleri gösteren mesleki değerlendirmeler olarak ele alınmıştır.
Rehber, genel bilgilendirme ve mesleki uygulamaya yardımcı olma amacı taşır. Somut mükellef işlemlerinde yürürlükteki mevzuatın güncel metni ve olayın özellikleri ayrıca incelenmelidir.